658. This Is Your Brain on Supplements | Freakonomics Radio

این پادکست به بررسی صنعت چند میلیارد دلاری مکمل‌های مغزی می‌پردازد؛ بازاری که با وعده بهبود حافظه، تمرکز و جلوگیری از پیری ذهن به سرعت در حال رشد است. در این برنامه، استیون دابنر (Steven Dubner) با پزشکان و متخصصان برجسته‌ای گفتگو می‌کند تا تفاوت میان ادعاهای تبلیغاتی و واقعیت‌های علمی را آشکار کند. پادکست بررسی می‌کند که چگونه قوانین فعلی به شرکت‌ها اجازه می‌دهند بدون تاییدیه سازمان‌های بهداشتی، محصولات خود را روانه بازار کنند و خطرات احتمالی این مواد برای سلامتی چیست.

نکات کلیدی:
• صنعت مکمل‌های مغزی در آمریکا تا سال‌های آینده به ارزش ۲۵ میلیارد دلار خواهد رسید، در حالی که نظارت بسیار کمی بر آن وجود دارد.
• طبق قانون دی‌اس‌اچ‌ئی (DSHEA)، مکمل‌ها به عنوان غذا دسته‌بندی می‌شوند و نیازی به اثبات کارایی یا ایمنی پیش از فروش ندارند.
• بسیاری از مکمل‌های محبوب مانند جینکو بیلوبا (Ginkgo Biloba) در آزمایش‌های بالینی هیچ برتری نسبت به دارونما نشان نداده‌اند.
• خطرات آلودگی به فلزات سنگین مانند سرب در مکمل‌ها جدی است و عدم نظارت اف‌دی‌ای (FDA) این ریسک را افزایش می‌دهد.
• ستون‌های اصلی سلامت مغز نه در قرص‌ها، بلکه در خواب کافی، ورزش، تغذیه سالم و روابط اجتماعی نهفته است.

رشد انفجاری بازار مکمل‌ها و خلأهای قانونی

در ابتدای پادکست، استیون دابنر (Steven Dubner) به این نکته اشاره می‌کند که تبلیغات مکمل‌های مغزی همه جا را فرا گرفته است. این صنعت در حال حاضر حدود ۴۵ میلیارد دلار در آمریکا ارزش دارد و بخش مربوط به سلامت مغز یکی از سریع‌ترین نرخ‌های رشد را تجربه می‌کند. پیتر کوهن (Peter Cohen)، استاد دانشکده پزشکی هاروارد (Harvard Medical School)، توضیح می‌دهد که ریشه این هرج‌ومرج به قانون سال ۱۹۹۴ بازمی‌گردد.

طبق این قانون، مکمل‌ها دارو محسوب نمی‌شوند و در نتیجه سازمان غذا و دارو (FDA) آن‌ها را پیش از ورود به بازار آزمایش نمی‌کند. این موضوع باعث شده است که تعداد محصولات از ۴۰۰۰ مورد در دهه نود به بیش از ۹۰۰۰۰ محصول در حال حاضر برسد. کوهن معتقد است که ادعاهای پزشکی این شرکت‌ها در مقیاس صفر تا ده، نمره‌ای بین صفر تا یک می‌گیرند، چرا که اکثر آن‌ها فاقد پشتوانه علمی هستند.

پزشکی نسخه ۳.۰ و دیدگاه پیتر آتیا

دکتر پیتر آتیا (Peter Attia)، نویسنده کتاب پرفروش «طول عمر» (Outlive)، مفهوم جدیدی به نام «پزشکی ۳.۰» را معرفی می‌کند. او معتقد است که پزشکی باید به جای درمان صرف بیماری، بر پیشگیری و افزایش کیفیت زندگی تمرکز کند. آتیا می‌گوید بسیاری از بیماران او با لیست‌های طولانی از مکمل‌ها (گاهی تا ۱۰۰ مورد) مراجعه می‌کنند، اما او معتقد است اکثر این پول‌ها دور ریخته می‌شوند.

او تاکید می‌کند که مکمل‌ها تنها زمانی مفید هستند که به عنوان مکمل یک سبک زندگی سالم عمل کنند، نه جایگزین آن. آتیا هشدار می‌دهد که برخی مکمل‌ها به دلیل دوزهای بسیار بالا یا ناخالصی‌ها می‌توانند خطرناک باشند. او به گزارش‌هایی اشاره می‌کند که نشان می‌دهند بسیاری از پودرهای پروتئینی حاوی مقادیر خطرناکی از سرب هستند که بسیار فراتر از حد مجاز روزانه است.

افسانه جینکو بیلوبا و امگا-۳

یکی از بخش‌های مهم پادکست به بررسی مواد محبوبی مانند جینکو بیلوبا (Ginkgo Biloba) اختصاص دارد. پیتر کوهن (Peter Cohen) توضیح می‌دهد که با وجود استفاده هزارساله در طب سنتی، مطالعات گسترده موسسه ملی سلامت نشان داده است که این گیاه هیچ تاثیری در جلوگیری از زوال عقل یا بهبود حافظه ندارد. با این حال، شرکت‌ها همچنان از خلأهای قانونی استفاده کرده و آن را به عنوان تقویت‌کننده حافظه می‌فروشند.

در مورد امگا-۳ (Omega-3) نیز بحث مشابهی مطرح می‌شود. اگرچه افرادی که ماهی زیاد می‌خورند مغز سالمتری دارند، اما مطالعات نشان داده‌اند که مصرف قرص‌های روغن ماهی به تنهایی همان تاثیر را ندارد. کوهن معتقد است که کاهش دادن مواد غذایی به یک مولکول خاص (رویکرد تقلیل‌گرایانه) اشتباه است و احتمالا ترکیبات پیچیده موجود در خودِ ماهی است که به سلامت مغز کمک می‌کند.

مکمل‌هایی که شاید ارزش امتحان کردن داشته باشند

با وجود بدبینی کلی، هر دو پزشک به چند مورد استثنا اشاره می‌کنند. پیتر آتیا (Peter Attia) مصرف منیزیم (Magnesium) را برای بهبود خواب و سلامت مغز توصیه می‌کند. او همچنین کراتین (Creatine) را یکی از کم‌خطرترین و موثرترین مکمل‌ها برای عملکرد فیزیکی و تا حدی شناختی می‌داند.

پیتر کوهن (Peter Cohen) نیز تاکید می‌کند که به عنوان یک پزشک، بدون مکمل‌ها نمی‌تواند طبابت کند، اما او بر مکمل‌های ضروری مانند ویتامین D، کلسیم و آهن برای افرادی که دچار کمبود هستند تمرکز دارد. نکته کلیدی این است که این مواد باید برای جبران یک کمبود مشخص مصرف شوند، نه به عنوان یک معجون جادویی برای افزایش هوش در افراد سالم.

تفاوت داروهای تجاری و مکمل‌ها در آزمایش‌های بالینی

پادکست به بررسی داروی گالانتامین (Galantamine) می‌پردازد که برای درمان آلزایمر تایید شده است. پیتر کوهن (Peter Cohen) تحقیقی انجام داده که در آن نسخه دارویی را با نسخه‌های مکمل موجود در بازار مقایسه کرده است. نتایج تکان‌دهنده بود: در حالی که داروهای تجویزی دقیقاً حاوی همان مقدار ماده ذکر شده روی برچسب بودند، مکمل‌ها بین ۲ تا ۱۱۰ درصد دوز واقعی را داشتند و برخی حتی به باکتری‌های خطرناک آلوده بودند.

این موضوع نشان می‌دهد که حتی اگر ماده‌ای موثر باشد، خرید آن به صورت مکمل ریسک بزرگی است. در مقابل، داروهای جدیدی مانند جی‌ال‌پی-۱ (GLP-1) که برای کاهش وزن هستند، در حال بررسی برای تاثیرات شناختی هستند. آتیا معتقد است شواهد علمی برای این داروها بسیار قوی‌تر از هر مکملی است، زیرا تحت نظارت شدید و آزمایش‌های بالینی گسترده تولید می‌شوند.

نقش رسانه‌ها و اینفلوئنسرها در ترویج مکمل‌ها

استیون دابنر (Steven Dubner) به نقش شبکه‌های اجتماعی مانند تیک‌تاک (Tik Tok) و اینستاگرام (Instagram) در فروش این محصولات اشاره می‌کند. پیتر آتیا (Peter Attia) گلایه می‌کند که انسان‌ها به دنبال راه‌های میان‌بر هستند؛ یک ویدیوی ۳۰ ثانیه‌ای که وعده معجزه با یک قرص را می‌دهد، بسیار جذاب‌تر از توصیه‌های طولانی درباره ورزش و رژیم غذایی است.

پیتر کوهن (Peter Cohen) به تجربه خود در برنامه دکتر آز (Dr. Oz) اشاره می‌کند و می‌گوید که چگونه رسانه‌ها برای جذب مخاطب، به جای ابطال ادعاهای دروغین، به آن‌ها پروبال می‌دهند. او معتقد است که فضای فعلی باعث شده تا تشخیص حقیقت از تبلیغات برای مردم عادی غیرممکن شود و این موضوع سلامت عمومی را به خطر انداخته است.

آینده نظارت و دیدگاه جدید اف‌دی‌ای

در بخش پایانی، مارتی مک‌کری (Marty Makary)، کمیسر جدید سازمان غذا و دارو (FDA)، دیدگاه‌های خود را بیان می‌کند. او معتقد است که سیستم فعلی که در آن شرکت‌ها می‌توانند هر ماده‌ای را «به طور کلی ایمن» (GRAS) معرفی کنند، باید تغییر کند. مک‌کری می‌گوید اف‌دی‌ای باید رویکرد «مقصر تا زمان اثبات بی‌گناهی» را در مورد مواد شیمیایی جدید در پیش بگیرد.

او تاکید می‌کند که اولویت اف‌دی‌ای باید حفاظت از سلامت عمومی در برابر محصولات خطرناک باشد، نه صرفاً سرکوب تبلیغات. با این حال، او اذعان می‌کند که بازار مکمل‌ها به قدری بزرگ و غیرقابل کنترل شده است که ایجاد یک فهرست ثبت‌نامی برای تمام مکمل‌های قانونی، یکی از راه‌های پیشنهادی برای ایجاد نظم در این «غرب وحشی» صنعت سلامت است.

نتیجه‌گیری:
در نهایت، این پادکست به ما می‌آموزد که هیچ «قرص جادویی» برای هوش و حافظه وجود ندارد. اگرچه صنعت مکمل‌ها با استفاده از کلمات فریبنده و خلأهای قانونی سعی در جذب سرمایه مردم دارد، اما شواهد علمی نشان می‌دهند که اکثر این محصولات تاثیر معناداری بر عملکرد مغز ندارند و در برخی موارد به دلیل وجود فلزات سنگین یا دوزهای نامشخص، خطرناک هستند.

دکتر پیتر آتیا (Peter Attia) و پیتر کوهن (Peter Cohen) هر دو بر این باورند که ۹۰ درصد سلامت مغز از طریق چهار ستون اصلی تامین می‌شود: خواب با کیفیت، ورزش منظم، تغذیه سالم و تعاملات اجتماعی. مکمل‌ها تنها در موارد خاص و برای جبران کمبودهای بیولوژیکی تحت نظر پزشک مفید هستند. پیام نهایی پادکست این است که به جای صرف هزینه‌های گزاف برای مکمل‌های تایید نشده، بهتر است بر اصلاح سبک زندگی تمرکز کنیم که هم ارزان‌تر است و هم تاثیرات مثبت آن توسط علم ثابت شده است. همچنین، مصرف‌کنندگان باید نسبت به ادعاهای اینفلوئنسرها و تبلیغات اینترنتی بسیار هوشیار باشند و بدانند که برچسب «طبیعی» لزوماً به معنای «ایمن» یا «موثر» نیست.