Phil Gunson & Juan S. Gonzalez: What Comes Next in Venezuela | Foreign Affairs Interview

این پادکست به بررسی تحولات دراماتیک ونزوئلا پس از دستگیری نیکولاس مادورو (Nicolas Maduro) توسط نیروهای آمریکایی می‌پردازد. در این گفتگو، فیل گانن (Phil Gunson) از گروه بین‌المللی بحران و خوان گونزالس (Juan Gonzalez) مقام سابق امنیت ملی آمریکا، ابعاد مختلف این مداخله، آینده سیاسی ونزوئلا تحت رهبری دلسی رودریگز (Delcy Rodriguez) و چالش‌های پیش روی دولت ترامپ (Donald Trump) در آمریکای لاتین را تحلیل می‌کنند. موضوع اصلی، شکاف میان اهداف اقتصادی آمریکا و واقعیت‌های پیچیده قدرت در کاراکاس است.

نکات کلیدی:
• تنش میان نخبگان غیرنظامی و فرماندهان نظامی دارای سلاح در ونزوئلا
• نادیده گرفته شدن اپوزیسیون دموکراتیک توسط دولت ترامپ در فرآیند انتقال قدرت
• تمرکز استراتژیک آمریکا بر استخراج منابع نفتی و طلا به عنوان اولویت اصلی
• خطر بروز جنگ‌های نامتقارن و هرج‌ومرج شهری در صورت فشار بیش از حد آمریکا
• تغییر دکترین سیاست خارجی آمریکا به سمت معامله‌گری مستقیم و تضعیف چندجانبه‌گرایی

وضعیت کاراکاس پس از خروج مادورو

فیل گانن (Phil Gunson)، تحلیلگر ارشد گروه بین‌المللی بحران (International Crisis Group)، فضای حاکم بر کاراکاس (Caracas) را پس از دستگیری نیکولاس مادورو (Nicolas Maduro) ترکیبی از سکوت وهم‌آور و تنش شدید توصیف می‌کند. او اشاره می‌کند که خیابان‌ها عمدتاً خلوت هستند و مردم از ترس بازجویی‌های نیروهای امنیتی و گروه‌های مسلح موسوم به کلکتیوو (Colectivos) از خانه‌های خود خارج نمی‌شوند.

به گفته گانن، رژیم ونزوئلا که سال‌ها از تهدید امپریالیسم آمریکا برای بسیج نیروهایش استفاده می‌کرد، در برابر عملیات واقعی نیروهای ویژه آمریکا غافلگیر شد و پدافند هوایی آن به طور کامل شکست خورد. این موضوع باعث ایجاد یک بحران وجودی برای نخبگان حاکم شده است؛ آن‌ها اکنون میان دو گزینه تسلیم شدن به خواسته‌های استعماری دونالد ترامپ (Donald Trump) یا مقاومت و مواجهه با نابودی کامل قرار گرفته‌اند. در حال حاضر، دلسی رودریگز (Delcy Rodriguez) به عنوان رئیس‌جمهور موقت تلاش می‌کند تعادلی میان حفظ وفاداری نیروهای داخلی و پاسخ به فشارهای واشینگتن ایجاد کند.

ساختار قدرت و نقش دلسی رودریگز

در ساختار فعلی قدرت، دلسی رودریگز (Delcy Rodriguez) و برادرش خورخه رودریگز (Jorge Rodriguez) چهره‌های غیرنظامی هستند که کنترل مستقیمی بر ارتش ندارند. قدرت واقعی در دستان ولادیمیر پادرینو لوپز (Vladimir Padrino Lopez)، وزیر دفاع، و دیوسدادو کابیو (Diosdado Cabello)، وزیر کشور است که کنترل نیروهای مسلح و سرویس‌های اطلاعاتی را بر عهده دارند.

فیل گانن (Phil Gunson) معتقد است که رودریگزها به دلیل توانایی مذاکره با جهان خارج برای بقیه نخبگان ارزشمند هستند، اما جایگاه آن‌ها بسیار شکننده است. مادورو پیش از این نقش موازنه دهنده را میان جناح‌های مختلف ایفا می‌کرد و اکنون با حذف او، خطر درگیری‌های داخلی میان سران رژیم افزایش یافته است. آمریکا امیدوار است با استفاده از دلسی رودریگز، فرآیند انتقال قدرت را بدون فروپاشی کامل ساختار نظامی پیش ببرد، اما این استراتژی مستلزم نادیده گرفتن مطالبات دموکراتیک مردم ونزوئلا است.

حذف اپوزیسیون و ماریا کورینا ماچادو

یکی از نکات بحث‌برانگیز در سیاست جدید آمریکا، به حاشیه راندن ماریا کورینا ماچادو (Maria Corina Machado) و ادموندو گونزالس (Edmundo Gonzalez) است که در انتخابات ۲۰۲۴ پیروز شده بودند. فیل گانن (Phil Gunson) توضیح می‌دهد که دولت ترامپ (Donald Trump) به این نتیجه رسیده که اپوزیسیون توانایی کنترل ارتش و حفظ امنیت داخلی را ندارد و به همین دلیل ترجیح داده با عناصر میانه رژیم سابق معامله کند.

این رویکرد که گانن آن را «بی‌رحمانه و غیرعاطفی» می‌نامد، باعث شده است که پیروزی دموکراتیک مردم ونزوئلا عملاً نادیده گرفته شود. مارکو روبیو (Marco Rubio)، وزیر امور خارجه آمریکا، به صراحت از عدم نفوذ واقعی ماچادو در ساختارهای قدرت سخن گفته است. این وضعیت اپوزیسیون را در موقعیت دشواری قرار داده و آن‌ها را مجبور می‌کند تا در استراتژی‌های خود برای تکیه بر حمایت نظامی آمریکا تجدیدنظر کنند.

تاریخچه شکست‌های دیپلماتیک و نقش منطقه

خوان گونزالس (Juan Gonzalez)، مدیر سابق امور آمریکای لاتین در شورای امنیت ملی (National Security Council)، به تحلیل ریشه‌های بحران می‌پردازد. او معتقد است که یکی از بزرگترین اشتباهات، عدم مداخله قاطع در سال ۲۰۱۳ پس از مرگ هوگو چاوز (Hugo Chavez) بود. در آن زمان، رژیم در ضعیف‌ترین حالت خود قرار داشت اما کشورهای منطقه مانند برزیل (Brazil) و کلمبیا (Colombia) ترجیح دادند چشمان خود را بر مشکلات ببندند.

گونزالس اشاره می‌کند که کشورهای آمریکای لاتین اغلب تا زمانی که بحران به نقطه انفجار نرسد، از همکاری منطقه‌ای خودداری می‌کنند. او همچنین به تضادهای داخلی اپوزیسیون ونزوئلا اشاره می‌کند که باعث می‌شد پیام‌های متناقضی به جامعه جهانی ارسال شود. این تفرقه به مادورو اجازه داد تا سال‌ها با دوقطبی کردن فضا در قدرت باقی بماند. از نظر گونزالس، مداخله فعلی آمریکا نتیجه مستقیم شکست دیپلماسی منطقه‌ای در دهه‌های گذشته است.

دکترین جدید آمریکا و استخراج منابع

سیاست فعلی واشینگتن تحت عنوان «دکترین دانرو» (Donro Doctrine) شناخته می‌شود که نسخه‌ای مدرن و تهاجمی از دکترین مونرو است. خوان گونزالس (Juan Gonzalez) توضیح می‌دهد که در این رویکرد، تعامل یک انتخاب است نه یک ضرورت، و آمریکا حق خود می‌داند که به صورت یک‌جانبه در نیم‌کره غربی مداخله کند.

هدف اصلی این دکترین، کنترل منابع عظیم نفت و مواد معدنی ونزوئلا و قطع نفوذ رقبایی مانند چین (China) و روسیه (Russia) است. دونالد ترامپ (Donald Trump) به صراحت خواستار سهم بزرگی از نفت ونزوئلا شده است. با این حال، گونزالس هشدار می‌دهد که زیرساخت‌های نفتی ونزوئلا به شدت فرسوده شده‌اند و بازسازی آن‌ها به بیش از ۱۱۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری و زمان طولانی نیاز دارد. همچنین، این رویکرد تراکنشی ممکن است در بلندمدت باعث انزوای دیپلماتیک آمریکا در منطقه شود.

سناریوهای آینده: از ثبات تا هرج‌ومرج

خوان گونزالس (Juan Gonzalez) سه سناریو برای آینده ونزوئلا متصور است. سناریوی اول، «انتقال مدیریت شده» است که در آن دلسی رودریگز (Delcy Rodriguez) با حمایت آمریکا قدرت را تثبیت کرده و انتخابات جدیدی برگزار می‌کند. سناریوی دوم، «تداوم جنایی» است که در آن شبکه‌های قاچاق مواد مخدر و کارتل‌ها همچنان در لایه‌های قدرت باقی می‌مانند و فقط چهره‌های ارشد تغییر می‌کنند.

سناریوی سوم و خطرناک‌ترین حالت، «تشدید تنش و فروپاشی» است. در این وضعیت، گروه‌های مسلح غیرقانونی مانند ارتش آزادی‌بخش ملی (ELN) و باندهای جنایتکار شهری باعث ایجاد ناامنی گسترده می‌شوند. گونزالس هشدار می‌دهد که ونزوئلا ممکن است به سرنوشتی مشابه هائیتی (Haiti) دچار شود که در آن دولت مرکزی هیچ کنترلی بر قلمرو خود ندارد. در چنین حالتی، آمریکا ممکن است مجبور شود برای حفاظت از تاسیسات نفتی، نیروهای نظامی خود یا پیمانکاران خصوصی مانند اریک پرینس (Erik Prince) را وارد عمل کند.

نتیجه‌گیری:
پادکست با این نتیجه‌گیری به پایان می‌رسد که مداخله نظامی آمریکا در ونزوئلا، اگرچه منجر به حذف فیزیکی مادورو شد، اما لزوماً به معنای پایان بحران نیست. فیل گانن (Phil Gunson) تاکید می‌کند که بدون مشارکت واقعی اپوزیسیون و توجه به مطالبات ۳۰ میلیون ونزوئلایی، هرگونه راه حلی صرفاً یک توافق موقت میان نخبگان خواهد بود. او هشدار می‌دهد که غرور ملی ونزوئلایی‌ها و دکترین جنگ نامتقارن رژیم سابق می‌تواند هزینه‌های سنگینی را به آمریکا تحمیل کند. از سوی دیگر، خوان گونزالس (Juan Gonzalez) معتقد است که موفقیت مارکو روبیو (Marco Rubio) در این قمار بزرگ بستگی به توانایی او در مدیریت امنیت داخلی ونزوئلا بدون حضور دائمی سربازان آمریکایی دارد. پیام نهایی این است که ونزوئلا در آستانه یک تغییر بزرگ قرار دارد، اما مسیر پیش رو میان یک دموکراسی پایدار و یک هرج‌ومرج طولانی‌مدت بسیار باریک است. سیاست «مشت آهنین» ترامپ ممکن است در کوتاه‌مدت منابع نفتی را تامین کند، اما ریشه‌های عمیق فقر، فساد و نفوذ گروه‌های مسلح همچنان تهدیدی جدی برای ثبات کل منطقه آمریکای لاتین باقی خواهد ماند.